Motorowery, skutery, mopedy i lekkie motocykle – to od nich zaczyna się przygoda z motoryzacją. To na nich nasi dziadkowie szpanowali przed dziewczynami a nasi ojcowie uczyli się trudnej sztuki prowadzenia pojazdu. Do późnych lat 70-tych własny motorower był w zasadzie jedynym środkiem transportu dostępnym na kieszeń przeciętnego Polaka a w niektórych krajach nawet dziś posiadanie włoskiego skutera świadczy o wyjątkowości jego właściciela. Poniższe zestawienie zawiera kilkadziesiąt pojazdów – zarówno rodzimej jak i zagranicznej produkcji. Są wśród nich modele produkowane seryjnie jak i te zmontowane w niewielkiej ilości.
ZMW Ryś – pierwszy polski motorower, którego konstrukcji podjęto się w 1957 roku a rok później trafił do produkcji seryjnej. Poruszający się na 23 – calowych kołach Ryś był napędzany 1,5 – konnym silnikiem o poj. 49 cm3. Napęd był przenoszony za pomocą 2 – stopniowej przekładni. Rozwijający prędkość maksymalną 55 km/h motorower udowodnił swoją doskonałość techniczną na teście liczącym ponad 6500 km a jednym z jego etapów był wjazd na Wezuwiusza. Średnie zużycie paliwa wynosiło 2 dm3 na 100 km a zasięg na jednym tankowaniu ok. 270 km. Produkcję zakończono w 1964 roku.
Motorower Ryś
Źródło: jacomoto.pl
Cushman Airborn – opracowany w 1943 roku amerykański skuter dla … jednostek powietrzno-desantowych. Jednocylindrowy silnik o poj. 244 cm3 i mocy 4,6 KM rozpędzał ten pojazd do 64 km/h. Zużycie paliwa było duże i wynosiło 5 litrów na 100 km. Pojazd, pomimo braku osłon, był ciężki i ważył 116 kg. Ta dość specyficzna konstrukcja nie odegrała znaczącej roli na polu walki. Do użytku został wprowadzony dopiero po lądowaniu w Normandii. Żołnierze skarżyli się na brak komfortu jazdy – skuter miał sztywno zawieszone koła a amortyzację zapewniały jedynie sprężyny siodełka.
Reklama „desantowego” skutera Cushman
Źródło: dws-xip.pl
Tornedo 98 z lat 1938 – 1939 czyli jeden z ostatnich przedwojennych motocykli małolitrażowych produkowanych w Polsce. Jego 1 – cylindrowy silnik o poj. 98 cm3 miał moc 3,25 KM co pozwalało ważącemu zaledwie 60 kg motorowerowi osiągnąć prędkość 60 km/h. Zużycie paliwa wynosiło ok. 2.5 litra na 100 km. Co ciekawe, Tornedo było wyposażone w 4 – voltową instalację elektryczną a jego oświetlenie było niezależne od obecności akumulatora. Tylne koło nie posiadało amortyzacji. Z racji niewielkiej liczby zachowanych egzemplarzy oryginalne Tornedo to dziś rzadkość.
Tornedo 98
Źródło: automobilia.pl
WFM Osa z lat 1959-1965. Polska odpowiedź na Lambrettę i Vespę i jednocześnie jedyny seryjny skuter powstały w okresie PRL-u. Osa dzięki 14 – calowym kołom zapewniała dobry komfort jazdy a jej silniki o mocach 6,5-8 KM zapewniały dobre osiągi. Najmocniejsza Osa potrafiła jechać z prędkością 85 km/h zużywając średnio 3,2 dm3 na 100 km. Choć Osa była ciężka i ważyła 130 kg doskonale sprawdzała się w rajdach, gdzie rywalizowała z mniejszymi motocyklami. Dowodem tego był udany debiut w Rajdzie Tatrzańskim oraz wygrane w kilku imprezach enduro (tak, to nie pomyłka) rozgrywanych w Austrii na początku lat 60-tych.
WFM Osa z 1964 r.
Źródło: imged.pl
Zundapp Sport Combinette – produkowany w latach 1962-1966. Choć wygląd może mylić, nie jest to motocykl a motorower z silnikiem o poj. 49 cm3 i mocy 2,6 KM. Do przeniesienia napędu służyła 3 – biegowa przekładnia. Z racji 21 – calowych kół motorower zapewniał wygodę podróżowania, ale nawet niska masa własna – 74 kg nie wpłynęła na poprawę osiągów. „Sport” w tym przypadku oznaczał prędkość maksymalną zaledwie 40 km/h, co według niemieckiego prawa klasyfikowało go jako moped. Jako jeden z nielicznych pojazdów o takiej masie miał 2 – osobowe siedzenie.
Sport Combinette
Źródło: zuendapp-museum-hofen.de
Moto Guzzi Motoleggera 65 (1946-1954) – jak sama nazwa wskazuje był to lekki motocykl o osiągach zbliżonych do „50-tek”. Jego prototyp powstał w 1943 roku a produkcję podjęto dopiero po wojnie. Silnik o poj. 64 cm3 miał moc 2 KM i rozpędzał „Guzzi” do 50 km/h. Takie osiągi można było uzyskać dzięki rekordowo niskiej masie – 45 kg. Pomimo niskiej wagi pojazd według włoskiej „skarbówki” miał aż „2 konie podatkowe”. 6,5 – litrowy zbiornik paliwa pozwalał na pokonanie 270 km na jednym tankowaniu. Motoleggera była wyposażona w 26 – calowe koła, co było rzadkością w tej klasie pojazdów.
Motoleggera 65
Źródło: auto-zer.com
Lambretta LD 57 – produkowana pomiędzy 1957 a 1958 rokiem. Skuter legenda i jedyny „poważny” konkurent Vespy. Jej charakterystyczna linia była wzorem dla niemal każdej marki produkującej skutery w tamtym czasie. Napędzana silnikami o poj. 123 i 148 cm3 (oczywiście dwusuwowymi) i mocy 5 – 6 KM mogła rozpędzać się do 80 km/h. Napęd był przenoszony przez 3 – biegową przekładnię. Mocniejszy silnik zadowalał się dwoma litrami paliwa na 100 km, co oznaczało zasięg na pełnym zbiorniku ok. 320 km. Gotowy do jazdy skuter ważył 90 kg. Do dziś produkuje się części do tego skutera i są one bardzo drogie.
Lambretta 125 LD 57
Źródło: tuttolambretta.it
Wierchowina 5 – mocny rywal Rometa produkowany w latach 1974-1977. Tylko 2 – biegowa przekładnia, ale za to silnik o mocy 2,2 KM i prędkość maksymalna 50 km/h. Poruszający się na 16 – calowych kołach motorower ważył zaledwie 54 kg, Modele ukraińskiego producenta były popularne w „Demoludach”, szczególnie na Węgrzech. W Polsce musiały rywalizować z Komarem. Niektórzy bardziej cenili ukraiński motorowej, głównie ze względu na mocniejszy silnik. Do dziś zachowało się niewiele oryginalnych Wierchowin a te w dobrym stanie są nieco droższe od oryginalnego Rometa.
Wierchowina 5
Źródło: Forum Polskiej Motoryzacji
Jawa 50 typ 20p z lat 1969-1983. Co importer robił z tym skuterem tuż po sprowadzeniu do Polski? Stosował zwężkę, gdyż silnik miał moc (aż) 3,5 KM. To pozwalało na osiąganie prędkości wyższych niż 50 km/h. Mała czechosłowacka „50-tka” ważyła 65 kg i pomimo niskiej masy mogła przewieść dwie osoby. Poruszała się na 16 – calowych kołach a jej zasięg na pełnym zbiorniku wynosił około 250 km. Ten motorower był bardzo popularny, głównie ze względu na udaną konstrukcję oraz dobre osiągi. Co ciekawe, silnik użyty w Jawie został przeniesiony do Ogara 200.
Jawa 50 typ 20p
Źródło: gazeta.pl
Peugeot 157b produkowany w latach 1955-1960. Tak, jak samochody Peugeota nazywano „francuskimi Mercedesami”, tak skutery tej marki również zasługują na to określenie. Napędzany 7 – konnym dwusuwem o poj. 148 cm3 skuter z lwem w logo mógł rozpędzać się do 80 km/h. Napęd był przenoszony za pomocą 3 – biegowej przekładni. Znakiem szczególnym tej konstrukcji był „nosek”, który często służył jako dodatkowy przedni bagażnik. Jako jeden z nielicznych jednośladów Peugeot za siedzeniem pasażera miał specjalny uchwyt na koło zapasowe.
„Mercedes wśród skuterów”
Źródło: youtube
Delta RMR24 – w produkcji w latach 1986-1998. Znany głównie z krajach byłego ZSRR motorower o typowej konstrukcji, ale za to z mocnym 3 – konnym silnikiem o poj. 49 cm3. Moc chłodzonego powietrzem „dwusuwa” była przenoszona za pomocą 2 – biegowej przekładni. W opinii użytkowników pojazd był lepszy i mocniejszy niż Komar, ale jakością wykonania i szybkością ustępował czechosłowackiej Jawie. Zużycie paliwa wynosiło ok. 2 litrów na 100 km. Z racji dość lekkiej konstrukcji (57 kg) Delta mogła rozpędzić się do prędkości ok. 60 km/h.
Motorower Delta
Źródło: osta.ee
Golem/DKW Golem z lat 1920-1922. To jeden z pierwszych pojazdów noszących cechy skutera. Marka Golem była niezależna, ale po prezentacji modelu tego skutera została przejęta przez DKW. Napędzany 1 – cylindrowym silnikiem o poj. 118 cm3 i mocy 1 KM pojazd mógł rozwijać nawet 40 km/h. Najlżejsza odmiana Golema ważyła zaledwie 32 kg (najcięższa 45 kg). Pojazd poruszał się na 14 – calowych cienkich kołach. Cechą charakterystyczną tej konstrukcji był obszerny fotel zapewniający wygodę podróżowania oraz pozycja kierowcy wyprzedzająca swoje czasy o 20 lat.
DKW Golem – prawdopodobnie pierwszy skuter
Źródło: dkw-autounion.de
Solex 1010 – w produkcji pomiędzy 1957 a 1958 rokiem. W zasadzie jest to rower z silnikiem umieszczonym tuż nad przednim kołem. Prosty silnik o poj. 49 cm3 mógł rozpędzać Solexa do 30 km/h. Moc wynosząca 800W była przenoszona bezpośrednio na koło. Pojazd ważył zaledwie 28 kg. Niezwykle popularny we Francji. Od 1946 do 1988 roku produkowano seryjnie rowery z silnikami z przekładnią cierną, w ostatnich latach do produkcji wprowadzono również model z napędem elektrycznym. Co ciekawe, firma przez wiele lat była znana z produkcji … gaźników stosowanych w pojazdach najdroższych marek.
Solex 1010
Źródło: e-monsite.com
Podkowa 98 z 1939 roku. Produkowany przez zaledwie kilka miesięcy lekki motocykl z 3 – konnym silnikiem o poj. 98 cm3. Do przeniesienia napędu służyła 3 – biegowa przekładnia. Podkowa była lekka – ważyła zaledwie 68 kg a mimo to zachowała wygląd dużego motocykla. Poruszający się na 19 – calowych kołach motocykl rozpędzał się do 65 km/h. Był bardzo oszczędny a średnie zużycie paliwa wynosiło 1,8 dm3/100 km. Niestety produkcję tego udanego lekkiego motocykla przerwała wojna. Podobno kilka egzemplarzy brało udział w Kampanii Wrześniowej.
Podkowa 98
Źródło: Wikipedia
Vespa TAP – w produkcji w latach 1956-1959. Niezwykły projekt wojskowego skutera opartego o serię 150 i przeznaczonego do przewożenia pancerzownicy – broni służącej do zwalczania pojazdów opancerzonych. Standardowy silnik o poj. 145,5 cm3 rozwijał moc 5,5 KM, co standardowej Vespie pozwalało rozpędzać się do 85 km/h. Ciężka odmiana „wojskowa” osiągała prędkość mniejszą o 10 km/h. Pojazd doskonale sprawdził się na polu walki podczas wojny algierskiej, gdzie był wykorzystywany jako pojazd łączności. Nie brał czynnego udziału na polu walki.
„Królowa skuterów” w służbie armii
Źródło: hiconsumption.com
Simson SR 50 z lat 1986-2002. Marzenie większości polskich nastolatków w latach 90-tych. Mający opinię trwałego i niezawodnego pojazdu Simson był napędzany silnikiem o poj. 50 cm3 i mocy 3,7 KM. Na początku lat 90-tych, chcąc dostosować pojazd do nowych norm, moc silnika zmniejszono do 3,2 KM. W zależności od rocznika napęd był przenoszony przez 3 lub 4 – biegową przekładnię. 6,5 – litrowy zbiornik paliwa zapewniał zasięg około 300 km. Gotowy do jazdy motorower ważył 80-88 kg (w zależności od wersji). Pojazd poruszał się na 12 – calowych kołach.
Simson SR 50 – marzenie polskich nastolatków
Źródło: youtube
Honda Z50M z lat 1967-1969. Czy może być coś mniejszego od „Motorynki”? Może, oto słynna „Małpka” od Hondy. Ten przedstawiciel klasy minimoto wyróżniał się mikroskopijnymi kołami o średnicy felgi … 5 cali i oponami o wysokim profilu. 4 – suwowy silnik o poj. 49 cm3 rozwijał moc 2,5 KM. Gotowa do jazdy „Małpka” ważyła 47,5 kg. Pojazd (teoretycznie) mógł przewieść dwie osoby. Z50M była wyjątkowo niska (56 cm) oraz bardzo sprawna w piaszczystym terenie. Kolejne generacje „Małpki” są produkowane do dnia dzisiejszego.
Honda Z50M
Źródło: RMD Motors
Twike I – w produkcji w latach 1992-1995. Zaprezentowany w 1986 roku pojazd należy do kategorii „motorowerów kabinowych”. W praktyce oznacza to trójkołowca wyposażonego w 2 – osobową kabinę, który może poruszać się tak jak rower. Zespół przekładni pozwala osiągać prędkości do nawet 70 km/h a wyposażony w mały silnik elektryczny może jechać z prędkością do 85 km/h. Wersja bez silnika i baterii waży około 100 kg. Najmniejszy zestaw baterii oraz silnik elektryczny podwajają tę wagę. Kolejne generacje Twike są dostepne do dziś, ale jego cena wynosi 25-40 tys. euro.
Motorower kabinowy Twike
Źródło: materiały prasowe producenta
Salsbury 85 produkowany w latach 1946-1949. Amerykański luksusowy skuter napędzany silnikiem o poj. 320 cm3 o mocy 6 KM. Prędkość maksymalna wynosiła aż 80 km/h. Do przeniesienia napędu po raz pierwszy użyto skrzyni CVT (!) co było nowością w tej klasie pojazdów. Ważną cechą tego skutera była niska podłoga z dwoma pedałami – sposób prowadzenia był zbliżony do samochodu. Jako wyposażenie dodatkowe oferowano przednią owiewkę z niską lub wysoką szybą. Do oferty wprowadzono również model z wózkiem bocznym oraz dostawczy trójkołowiec.
Salsbury 85
Źródło: mototribe.com
Romet Pony 50-M-1 z lat 1978-1980. Pierwsza generacja „Motorynki”. Ważący zaledwie 40 kg motorower napędzał silnik o mocy 1,7 KM. Napęd na 9 – calowe tylne koło przenosiła 2 – biegowa przekładnia. Zużycie paliwa wynosiło ok. 2 litry na 100 km a zasięg 5,5 – litrowego zbiornika wynosił 250-270 km. Mikroskopijne wymiary tego motoroweru sprawiały, że był przeznaczony tylko dla nastolatków, osoby o „słusznej” posturze wyglądały na nim … dość zabawnie. Nie mniej jednak ten pojazd w kolejnych generacjach produkowano do 1994 roku.
„Motorynka”
Źródło: Polska Motorynka
Di Blasi Taxi R2 z lat 1974-1979 to jeden z najmniejszych motorowerów, jeżeli nie najmniejszy. Ważący zaledwie 28 kg pojazd był konkurentem „Motorynki” oraz „Małpki”. Silnik o mocy 1,2 KM był słabszy niż w polskiej czy japońskiej konstrukcji, ale i tak pozwalał na osiąganie nawet 32 km/h. Zużycie paliwa wynosiło 2 litry/100 km a zasięg na 2,5 – litrowym zbiorniku ok. 120 km. Co ciekawe, pojazd mógł przewozić jedną osobę a jego maksymalne obciążenie to aż 120 kg. Di Blasi było tak małe, że z łatwością mieściło się do bagażnika przeciętnego samochodu.
Taxi R2 – był naprawdę mały
Źródło: Classic Driver
BMW C1 z lat 2000-2003 to jeszcze nie klasyk, ale wkrótce zasłuży na to określenie. Dlaczego? To dzieło Bertone, które produkowane było pod znaną marką ma nie tylko przednią szybę. Ma również wycieraczkę i spryskiwacz. Posiada pas bezpieczeństwa i ABS. Do napędu użyto silników o poj. 124 lub 176 cm3 o mocy 15 lub 18 KM. Słabszy silnik rozpędzał C1 do 105 km/h. Waga skutera bez płynów była duża – 185 kg, stąd też stosunkowo wysokie spalanie – średnio 3,5 dm3 i zasięg ok. 270 km na 9,5 – litrowym zbiorniku. Pomimo nowatorskiej konstrukcji pojazd nie przyjął się na rynku.
Skuter kabinowy BMW C1
Źródło: BMW Blog
Bombardier Ski – Doo z lat 1959-1963. Choć Polaris zaprezentował swoją wizję skutera śnieżnego trzy lata wcześniej, to właśnie Ski-Doo jest najbardziej znanym pojazdem tego typu. Konstrukcja początkowo była bardzo prosta – wykorzystano drewniane płozy a do jego napędu użyto 6 lub 7 – konnego silnika. Dopiero w 1961 roku zaczęto montować przednią szybę, wprowadzono 8 – konny silnik dwusuwowy, zmieniono również zawieszenie i zastosowano metalowe płozy. Całkowita długość skutera wynosiła 2,63 m. Pojazd mógł przewieść dwie osoby i rozwijał prędkość do 34 km/h.
Ski-Doo z 1961 roku
Źródło: Vintage Snow Mobiles
Simson Duo produkowany w latach 1972-1991 to trójkołowy, 2 – osobowy motorower kabinowy przeznaczony dla osób niepełnosprawnych. Poruszający się na 16 – calowych kołach Simson mógł rozpędzić się do 55 km/h. Silnik o poj. 50 cm3 miał moc 2,7 KM i napędzał tylko jedno koło z lewej strony. Pomimo konstrukcji kabinowej Simson nie posiadał biegu wstecznego. Gotowy do jazdy ważył 163 kg – głównie dzięki użyciu dermatoidu w konstrukcji dachu i drzwiach. Z racji zwiększonego zapotrzebowania na paliwo zbiornik Simsona miał pojemność 14 litrów.
Simson Duo
Źródło: wykop.pl
DEZAMET Stella z lat 1989-1994 to luksusowa „siostra” Rometa Pony i jednocześnie oczekiwany następca tego modelu. Ważąca 52 kg Stella poruszała się na 10 – calowych kołach o wysokim profilu. Do napędu użyto silnika o mocy 1,7 KM, dzięki któremu można było rozpędzić się do 40 km/h. Za przeniesienie napędu odpowiadała 2 – stopniowa przekładnia. Stella zużywała 2 litry paliwa na każde 100 km. Zbiornik paliwa mieścił 4,7 dm3. Pojazd miał typowo skuterową konstrukcję i wyróżniał się na tle ówczesnych, dość archaicznych wyrobów Rometu.
Stella – luksusowa „Motorynka”
Źródło: Polskie Motocykle
Perraux – Michaux Steam Velocipede – szacuje się, że jest to pierwszy motocykl, ale z racji osiągów także pierwszy motorower z 1867 roku. Wzór dla późniejszych konstrukcji. Bez hamulców, ale za to z maszyną parową o mocy jednego lub dwóch „koni parowych”. Pojazd ważył 88 kg, z czego 3/4 stanowiła waga maszyny parowej. Słabszy napęd pozwalał rozpędzić się do 14 km/h, ale mocniejszy pozwalał przekroczyć 30 km/h (choć nie ma oficjalnych danych). Pojazd powstał w niewielkiej liczbie. Ostatnie sztuki z 1871 roku były wyposażone w prowizoryczny hamulec cierny.
Prawdopodobnie pierwszy motocykl i jednocześnie motorower
Źródło: leguidevert.com
Herkules Lilliput Mk 1 z lat 1930 – 1936 to najpopularniejszy motorower lat 30-tych. Lekka, ważąca 50 kg konstrukcja była początkowo napędzana silnikiem Sachsa o poj. 74 cm3 i 1,25 KM co wystarczało do osiągnięcia 40 km/h. Późniejsze Herkulesy napędzał silnik o poj. 98 cm3 i mocy 2,25 KM. Za przeniesienie napędu na tylne, 26 – calowe koło odpowiadała 2 – stopniowa przekładnia. Zużycie paliwa wynosiło 2 litry na 100 km a zasięg około 320 km. Lilliput był nowoczesną konstrukcją i jego proporcje oraz technologię kopiowali inni producenci.
Lilliput 74 z 1931 roku
Źródło: herkulesig.de
Romet Ogar 205 z lat 1986 – 1993. Ogary zmotoryzowały polską wieś i uczyniły pracę wiejskiego listonosza lżejszą. Silnik firmy DEZAMET rozwijał zaledwie 1,7 KM co ważącemu 58 kg (bez płynów) Ogarowi pozwalało osiągać 45 km/h. Napęd przenosiła 2 – biegowa przekładnia. Katalogowe zużycie paliwa wynosiło 2,4 dm3/100 km, co przy 9 litrowym zbiorniku miało zapewniać dobry zasięg. W praktyce Ogar był bardziej paliwożerny. Pojazd poruszał się na 17 – calowych kołach. Cechą charakterystyczną „205-tki” była czarna skrzynka na narzędzia znajdująca się pod kanapą.
Pojazd wiejskiego listonosza – Ogar 205
Źródło: Polska Jazda
Triumph TS 100 – w produkcji w latach 1934-1936. Lekki motocykl niemieckiej marki (brytyjski producent o takiej samej nazwie to zupełnie inna firma) z tradycjami napędzany udanym silnikiem Sachsa o poj. 98 cm3 i mocy 3 KM. Motocykl był lekki w stosunku do konkurentów i ważył 60 kg. Mógł rozpędzić się do 55 km/h. Napęd na 19 – calowe koło tylne przenosiła 2 – stopniowa przekładnia. TS 100 był na tyle udaną konstrukcją, że na niej wzorowali się konstruktorzy tanich motocykli z drugiej połowie lat 30-tych, w tym również polscy.
Niemiecki Triumph
Źródło: Cycle Master
Thomas Auto-Bi z lat 1900-1912 to amerykański lekki motocykl, który kształtem przypomina rower z silnikiem. Napędzany licencyjnym silnikiem De Dion & Bouton o poj. 200 cm3 i mocy 2,25 KM pojazd ważył 52 kg. Z tego zaledwie 11 kg stanowiła waga silnika. Napęd był przenoszony za pomocą paska na tylne koło. Auto-Bi mógł rozpędzić się do 30 MPH, czyli 48 km/h. Wersja z 2,5 konnym silnikiem osiągała 60 km/h. Był to pierwszy motocykl produkowany seryjnie w USA. Marka Thomas istniała do 1919 roku i oferowała również samochody.
Thomas Auto-Bi
Źródło: CC BY 2.0
Honda CN 250 Helix z lat 1986 – 2001 to luksusowy skuter napędzany jednocylindrowym, 17 – konnym silnikiem o poj. 244 cm3. Za przeniesienie napędu odpowiadała skrzynia bezstopniowa. Wyceniony jak turystyczna „650-tka” skuter miał 40 – litrowy schowek, tablicę przyrządów z dużym wyświetlaczem a komfortowa kanapa mieściła dwie osoby. Ważący „na sucho” 157 kg Helix poruszał się na 12 – calowym przednim i 10 – calowym tylnym kole. Prędkość maksymalna wynosiła aż 113 km/h a zasięg 300-400 km (na 12 – litrowym zbiorniku).
„Kosmiczny tapczan”, czyli Honda Helix
Źródło: Świat Motocykli
Motograziella z lat 1968 – 1979. Składany włoski motorower o desantowym pochodzeniu. Napędzany 3 – konnym silnikiem Sachsa mikrus był demonem prędkości dlatego też na niektóre rynki europejskie oferowano inne, mniejsze silniki o mocy nawet 1 KM co pozwalało osiągać najwyżej 25 km/h. Średnie zużycie paliwa z 2 – konnym silnikiem wynosiło zaledwie 1,4 dm3 a zasięg około 200 km. W tej wersji Motograziella ważyła zaledwie 32 kg. Pojazd poruszał się na 8 – calowych kołach. Złożony motorower z łatwością mieścił się do bagażnika samochodu.
„Pełna gracji”
Źródło: Świat Motocykli
Garelli Europed 25 z lat 1968-1986 ważył tylko 43 kg, ale za to był wyposażony w przekładnię automatyczną. To właśnie w ten sposób moc 1,5 – konnego silnika trafiała na tylne 16 – calowe koło. Pojazd mógł rozwinąć prędkość ograniczoną do 25 km/h (na szczęście blokadę łatwo można było zdjąć) przy czym średnie spalanie wahało się od 1,5 do 2 litrów na 100 km. Zbiornik paliwa mieścił 3,5 litra paliwa. Choć z włoskim rodowodem, Europed był szczególnie popularny w Niemczech gdzie dla dla takich pojazdów stworzono bardzo korzystne przepisy podatkowe.
Europed 25 z lat 70-tych
Źródło: markt.de
Simplex Servi-Cycle – amerykański motorower, a właściwie lekki motocykl z lat 1935-1960. Amerykański dwusuw o poj. 115 cm3 i mocy 2 KM potrafił rozpędzić ten pojazd do nawet 64 km/h. Co ciekawe, do 1941 roku napęd na tylne 26 – calowe koło był przenoszony bezpośrednio za pomocą paska klinowego a dopiero w 1953 roku zaoferowano klientom przekładnię automatyczną. Pojazd posiadał sztywne zawieszenie co nawet jak na początek lat 40-tych było po prostu przestarzałe. Modele z ostatnich lat produkcji dysponowały nieco mocniejszym silnikiem o poj. 150 cm3.
Servi-Cycle należący do armii amerykańskiej
Źródło: midsonianmcmuseum.org
ZID Ptacha z lat 1994-2007 to godny rywal „Motorynki” w najmniejszej kategorii motorowerów. Napędzany dwusuwem o pojemności zaledwie 36 cm3. Napęd był przenoszony za pomocą 2 – biegowej przekładni. Silnik rozwijał moc 1,4 KM. Pojazd w „stanie suchym” ważył zaledwie 35 kg. Czy to oznaczało niskie spalanie? Nie, Ptacha miała nieposkromiony apetyt na paliwo – według użytkowników to aż 2,8 dm3 na 100 km. Producent zapewniał, że spalanie to ok. 1,7 dm3, ale w praktyce zbiornik paliwa często nie wystarczał na przejechanie 100 km. Ptacha posiadała 10 – calowe koła.
Rosyjska „Motorynka”
Źródło: scooterdigest.ru
Riga 5 z lat 1966-1975 – lekki i prosty motorower z silnikiem o poj. 45 cm3 i mocy 1,2 KM. Napęd na tylne koło przenosiła 2 – biegowa przekładnia. Prędkość maksymalna wynosiła 40 km/h. Nowością w tym modelu była amortyzacja przedniego „widelca” oraz dwa hamulce bębnowe o znacznej średnicy. Duży jak na tę klasę pojazdów zbiornik paliwa mieścił 5,5 dm3 co oznaczało zasięg ok. 250 km. W praktyce silnik ten był bardziej paliwożerny. Następca udanego modelu Gauja, ale nie był tak popularny jak poprzednik.
Riga 5
Źródło: kolyaska
Bombardier Sea-Doo powstał jako rozwinięcie konstrukcji skutera śnieżnego, do którego zamontowano pompę wodną i mały kadłub. Choć pierwszy model skutera wodnego powstał w latach 50-tych, to oryginalny Sea-Doo z 1968 roku jest najbardziej znanym skuterem wodnym. Pierwsze egzemplarze napędzał 1 – cylindrowy silnik o poj. 318 cm3 i mocy 18 KM, od 1969 roku był to już nowoczesny 2 – cylindrowy napęd o poj. 372 cm3 i mocy 23 – 25 KM. Mocniejszy napęd pozwalał osiągnąć prędkość 30 węzłów (w końcu to pojazd wodny) a jego waga wynosiła 360 funtów.
Sea – Doo 320 z 1969 roku
Źródło: On a Trailer
Bajaj Autorikshaw produkowany od 1961 roku – licencja Piaggio, która jest bardziej znana niż oryginał. Popularny w Indiach trójkołowiec służący jako wielkomiejski pojazd dostawczy. Popularny „Tuk-tuk” początkowo był dostępny z włoskimi silnikami, później oferowano również własny napęd. Najpopularniejsza odmiana, czyli 4 – osobowa taksówka waży przeciętnie 240-270 kg a do jej napędu użyto silników o poj. 125-200 cm3 mocy 7-12 KM lub w ostatnich latach silnika wysokoprężnego o poj. 416 cm3. Pojazd rozwija do 50 km/h, z czego w ruchu miejskim osiąga najwyżej 35 km/h.
Słynna indyjska taksówka
Źródło: Trade India
Niemen z lat 1936-1939 to polska odpowiedź na przedwojenne popularne lekkie motocykle i motorowery. Lekki, jednoosobowy motocykl z silnikiem Villiers lub Sachsa o poj. 98 cm3 i mocy 3 KM. Niemen rozpędzał się do 60 km/h, ważył 70 kg a średnie zużycie paliwa wynosiło 2,25 dm3/100 km. Przy 10 – litrowym zbiorniku oznaczało to zasięg powyżej 400 km. Moc była przenoszona dzięki 3 – biegowej przekładni. Niemen poruszał się na 19 – calowych kołach. W zasadzie była to konstrukcja 1 – osobowa, ale zamiast bagażnika można było zainstalować drugie siedzenie.
Lekki motocykl marki Niemen
Źródło: Zabytkowe Motocykle i Rowery
Vespa Montlhery z 1950 roku. Trudno o lepszy koniec tego zestawienia – rekordowy skuter Vespy i jednocześnie jednośladowy streamliner z dużą przednią owiewką, który na 10 – calowych kołach i z seryjnym silnikiem o poj. 125 cm3 był w stanie bić rekordy prędkości na długich dystansach. Była to odpowiedź na rekordy, które Lambretta pobiła rok wcześniej. Rekordowa Vespa rozpędzała się do ponad 130 km/h a średnie wyniki z kilku prób wyniosły, imponujące w tej klasie pojazdów, 136 km/h. Nazwa tego skutera pochodziła od miejsca gdzie ustanowiono rekordy.
Rekordowy skuter Vespa
Źródło: Italian Ways
Od Autora
Zapewne zapytacie dlaczego w zestawieniu nie ma „tego” czy „tamtego” modelu? Nie sposób ująć wszystkich małych jednośladów dlatego też wybrano tylko te, które mają za sobą długą historię, są technicznym „wynalazkiem”, pochodzą z małej wytwórni lub w jakikolwiek sposób zasłużyły się dla tego segmentu pojazdów. Pomimo małych rozmiarów skutery i motorowery to równoprawne pojazdy – przewożą tony towarów, służą turystom a nawet pomagają żołnierzom. Właśnie dlatego im też należy się wąski pas na każdej drodze. One wszędzie się wcisną …